Play Therapy w liczbach

Ile dzieci korzysta z terapii zabawą, z jakimi trudnościami trafiają do gabinetu i co realnie zmienia się po terapii? Publikujemy dane z ponad 1,4 miliona sesji terapeutycznych zarejestrowanych na całym świecie – ze szczególnym uwzględnieniem praktyki w Polsce.

Play Therapy to jeden z niewielu nurtów pracy z dzieckiem, który od ponad dwóch dekad systematycznie mierzy własne efekty. Każdy certyfikowany terapeuta Play Therapy zrzeszony w Play Therapy UK i Play Therapy International rejestruje przebieg swojej pracy w centralnym systemie danych: powód skierowania dziecka, liczbę sesji, wykorzystywane media terapeutyczne oraz wynik kwestionariusza SDQ przed terapią i po niej.

Poniższe zestawienie opiera się na danych pobranych z tego systemu 11 września 2026 roku i obejmuje okres od stycznia 2020 roku.

Ile dzieci korzysta z Play Therapy?

Od stycznia 2020 roku terapeuci Play Therapy PTUK i PTI przeprowadzili i zarejestrowali blisko 1,45 miliona sesji terapeutycznych (n = 1 447 516). W systemie znajduje się 103 085 rekordów dzieci i młodzieży.

W Polsce w tym samym okresie zarejestrowano 5 482 sesje terapeutyczne.

To rejestr, który rośnie szybko. W sierpniu 2024 roku liczył 825 845 sesji na świecie i 3 504 w Polsce. Dwa lata później – odpowiednio 1,45 miliona (+75%) i 5 482 (+56%). Liczba rekordów dzieci ujętych w statystyce wieku wzrosła w tym czasie z 45 652 do 73 894. Rośnie też polska baza pomiarów efektów: ze 141 kompletnych raportów SDQ w 2024 roku do blisko 250 w 2026.

Play Therapy w Polsce jest nurtem młodym, ale zakorzenionym w tej samej metodologii i tych samych standardach dokumentowania pracy, co praktyka brytyjska i międzynarodowa.

W jakim wieku są dzieci w terapii zabawą?

Rozkład wieku klientów w skali globalnej:

• 0–5 lat – 5 968 rekordów

• 5–10 lat – 49 494 rekordy

• 10–15 lat – 17 395 rekordów

• 15–20 lat – 1 037 rekordów

Grupa 5–10 lat stanowi więcej niż wszystkie pozostałe przedziały wiekowe razem wzięte. To nie przypadek. W tym okresie dziecko dysponuje już bogatym światem symbolicznym, ale jeszcze nie posługuje się swobodnie językiem opisu własnych stanów wewnętrznych. Zabawa jest wtedy naturalnym – i często jedynym dostępnym – kanałem przetwarzania trudnego doświadczenia.

W Polsce rozkład płci w rejestrze to 49,3% chłopców, 44,2% dziewczynek i 6,5% rekordów nieokreślonych.

Z jakimi trudnościami dzieci trafiają na terapię zabawą?

Na świecie

Trzy najczęstsze powody skierowania to lęk, złość i niska pewność siebie.

• zaburzenie lękowe uogólnione i inne zaburzenia lękowe łącznie – 10,8% skierowań

• złość i agresja łącznie – 10,6%

• brak pewności siebie i niska samoocena łącznie – 9,6%

• lęk separacyjny – 5%

• żałoba i strata – 4,5%

W Polsce

Najczęstsze powody skierowania to zaburzenie lękowe uogólnione, złość, spektrum autyzmu oraz trudności w relacjach rodzinnych.

• trudności w relacjach rodzinnych, z rodzeństwem i w relacji rodzic–dziecko wraz z lękiem separacyjnym – 18,1% skierowań

• spektrum autyzmu (łącznie z wcześniej stosowanym terminem zespół Aspergera) – 12,9%

• zaburzenie lękowe uogólnione i inne zaburzenia lękowe łącznie – 11,3%

• złość i zachowania agresywne – 10,9%

Co z tego wynika dla praktyki? Polski profil skierowań wyraźnie różni się od globalnego w jednym punkcie: niemal co piąte dziecko trafia do gabinetu z powodu trudności w relacjach w rodzinie. To dane, które każą myśleć o dziecku w kontekście systemu, w którym żyje – i które uzasadniają pracę równoległą z rodzicem.

Uderzająca jest też rozpiętość powodów skierowania. Nie ma jednej dominującej kategorii. To argument za interwencją, która jest kreatywna, elastyczna i wrażliwa na indywidualną potrzebę, a jednocześnie osadzona w spójnym modelu klinicznym – a nie za protokołem dopasowanym do jednej diagnozy.

Czy powody skierowania zmieniają się w czasie?

Rejestr pozwala śledzić, jak przesuwają się potrzeby polskich dzieci. Poniżej wiodące powody skierowania w kolejnych dwuletnich okresach:

• I 2020 – VII 2022: lęk separacyjny (7,7%); dalej trudności w relacjach społecznych, ASD i złość – po 6,4%

• I 2022 – VII 2024: zaburzenie lękowe uogólnione (8%); dalej zespół Aspergera i złość po 7,2%, trudności rodzinne 6,5%, lęk separacyjny 5,8%

• I 2024 – I 2026: zaburzenie lękowe uogólnione (8,7%); dalej złość 7,7%, trudności w relacjach społecznych 6,7%

Pierwszy z tych okresów obejmuje pandemię i związane z nią zerwanie codziennej rutyny dzieci – dominacja lęku separacyjnego jest tu czytelna. W kolejnych latach na pierwsze miejsce wysuwa się lęk uogólniony i utrzymuje się tam, rosnąc z 8% do 8,7%. Równolegle rosną trudności w relacjach z rówieśnikami.

Ile trwa terapia zabawą?

Dziecko w Polsce uczestniczy średnio w 16 sesjach Play Therapy. Przy większym nasileniu trudności w momencie skierowania (wynik SDQ Total Difficulties 20 lub wyższy) średnia rośnie do 18 sesji. Wyniki polskie są tu zbieżne z globalnymi.

W praktyce oznacza to zwykle od czterech do pięciu miesięcy pracy przy rytmie jednej sesji tygodniowo. To ważna informacja dla rodzica planującego terapię: Play Therapy nie jest interwencją jednorazową ani kilkutygodniową, ale też nie jest pracą wieloletnią.

Zastanawiasz się, czy Play Therapy jest odpowiednia dla Twojego dziecka? Znajdź certyfikowanego terapeutę →

Czy terapia zabawą działa? Wyniki pomiaru SDQ

Efekty mierzone są kwestionariuszem mocnych stron i trudności (Strengths and Difficulties Questionnaire, SDQ) Roberta Goodmana – narzędziem przesiewowym stosowanym na całym świecie. Kwestionariusz wypełniany jest przed rozpoczęciem terapii i po jej zakończeniu, niezależnie przez różne osoby z otoczenia dziecka.

Wyniki globalne

W rejestrze znajduje się 64 539 kompletnych raportów SDQ, z czego 22 174 dotyczą dzieci o podwyższonych potrzebach w momencie skierowania.

• Poprawa zdrowia psychicznego i dobrostanu dziecka: 72% wszystkich przypadków, 82% przy podwyższonych potrzebach

• Ocena osób kierujących (n = 23 930): 74% / 85%

• Ocena rodziców (n = 28 843): 73% / 80%

Kluczowa obserwacja: poprawa jest wyższa u dzieci, które trafiły do terapii w gorszym stanie. Im większa trudność na starcie, tym większa zmiana.

Jak wskazano w publikacji wynikowej z 2025 roku¹, wskaźniki te utrzymują się na stałym poziomie od początku prowadzenia rejestru – czyli od ponad dwudziestu lat.

Które obszary funkcjonowania zmieniają się najbardziej?

SDQ mierzy pięć domen. Średnia procentowa poprawa w każdej z nich (dane globalne; wszystkie przypadki, n = 64 539 / podwyższone potrzeby, n = 22 174):

• Objawy emocjonalne – 28% / 31,1%

• Problemy z zachowaniem – 24,8% / 30,3%

• Relacje z rówieśnikami – 23,1% / 28%

• Nadaktywność i uwaga – 15,2% / 18,4%

• Zachowania prospołeczne – 9,7% / 16,9%

Najsilniejsza zmiana zachodzi w obszarze emocjonalnym i behawioralnym – dokładnie tam, gdzie w Play Therapy toczy się główna praca: w przetwarzaniu trudnych stanów i w budowaniu zdolności do ich regulacji.

Jak wyglądają wyniki w Polsce?

Zastrzeżenie metodologiczne. Polska próba obejmuje mniej niż 250 kompletnych raportów SDQ, z czego około jedna piąta dotyczy dzieci o podwyższonych potrzebach. To zbyt mało, by formułować uogólnienia. Publikujemy te dane w duchu jawności i jako wynik wstępny – a nie jako potwierdzoną charakterystykę polskiej praktyki. Do pełnej interpretacji wracamy, gdy baza urośnie.

Z tym zastrzeżeniem:

• Poprawa zdrowia psychicznego i dobrostanu: 72% wszystkich przypadków, 85% przy podwyższonych potrzebach

• Ocena osób kierujących: 79%

• Ocena rodziców: 70%

Średnia procentowa poprawa w domenach SDQ w Polsce (wszystkie przypadki / podwyższone potrzeby):

• Objawy emocjonalne – 23,5% / 26,1%

• Problemy z zachowaniem – 22,7% / 31,2%

• Nadaktywność i uwaga – 20,8% / 27,3%

• Relacje z rówieśnikami – 17,9% / 27,6%

• Zachowania prospołeczne – 8% / 9,6%

Kierunek zmiany jest zbieżny z danymi globalnymi, a najwyższe wskaźniki poprawy – podobnie jak na świecie – dotyczą dzieci z najwyższym poziomem trudności na wejściu.

Czym dzieci zajmują się na sesjach?

Play Therapy nie jest jedną techniką. Terapeuta rejestruje, ile minut dziecko spędziło przy każdym z dostępnych mediów terapeutycznych – a dziecko wybiera samo.

Na świecie (1 446 950 zarejestrowanych sesji), w kolejności czasu spędzonego przez dzieci: piaskownica → gry → rysunek i malarstwo → rozmowa → drama

W Polsce (5 482 zarejestrowane sesje): piaskownica → rysunek i malarstwo → zabawa na podłodze i przy stole → rozmowa

Na pierwszym miejscu w obu zestawieniach jest piaskownica. Przez sześć lat obserwacji pierwsza piątka mediów regularnie zmienia się miejscami – co najlepiej pokazuje, że to dziecko, a nie terapeuta, decyduje o sposobie pracy.

Warto zauważyć, że rozmowa znajduje się w czołówce, ale nie na pierwszym miejscu – również u nastolatków. Play Therapy nie odrzuca języka. Daje dziecku dostęp do całej palety środków i pozwala mu sięgnąć po ten, który w danym momencie jest dla niego możliwy.

Najczęściej zadawane pytania

Czy terapia zabawą jest skuteczna?

W rejestrze PTUK i PTI, obejmującym ponad 64 tysiące kompletnych pomiarów SDQ, poprawę zdrowia psychicznego i dobrostanu dziecka odnotowano w 72% przypadków, a u dzieci z podwyższonymi potrzebami w 82%. Wskaźniki te utrzymują się na stałym poziomie od ponad dwóch dekad.

Ile sesji terapii zabawą potrzebuje dziecko?

Średnio 16 sesji. Przy większym nasileniu trudności – średnio 18 sesji. Przy rytmie jednej sesji tygodniowo to około czterech do pięciu miesięcy pracy.

W jakim wieku dziecko może korzystać z Play Therapy?

Rejestr obejmuje dzieci od 0 do 20 lat, ale zdecydowanie najliczniejsza grupa to dzieci w wieku 5–10 lat.

Z jakimi trudnościami dzieci trafiają na terapię zabawą w Polsce?

Najczęściej: zaburzenie lękowe uogólnione, złość i zachowania agresywne, spektrum autyzmu oraz trudności w relacjach rodzinnych.

Jak mierzy się efekty terapii zabawą?

Kwestionariuszem SDQ (Strengths and Difficulties Questionnaire) Roberta Goodmana, wypełnianym przed terapią i po niej – niezależnie przez osobę kierującą dziecko na terapię, przez rodzica i, w odpowiednim wieku, przez samo dziecko.

Czy Play Therapy to to samo co zabawa z dzieckiem?

Nie. Zabawa jest medium, nie mechanizmem zmiany. Efekt terapeutyczny wynika z relacji z terapeutą, z pracy na poziomie symbolu, z prowadzenia procesu i z utrzymania granic. Bez tych czterech elementów zabawa pozostaje zabawą.

Źródło i metodologia

Źródło danych: PTUK Data Management System, dane wyekstrahowane 11.09.2026. Play Therapy UK / Play Therapy International, playtherapy.org. Rejestr obejmuje okres od stycznia 2020 roku. Dane porównawcze z 2024 roku: ten sam system, ekstrakcja 01.08.2024.

Charakter danych: Przedstawione wyniki pochodzą z systematycznego monitoringu efektów praktyki klinicznej (practice-based evidence), opartego na kwestionariuszu SDQ wypełnianym przed terapią i po jej zakończeniu. Nie są to wyniki badania z grupą kontrolną i nie stanowią dowodu przyczynowo-skutkowego. Wyniki dla Polski opierają się na małej próbie i mają charakter wstępny. Kategorie o zbyt małej liczebności nie są publikowane zgodnie z polityką poufności PTUK i PTI.

¹ O'Neill, S. & Lambert, S. (2025). Outcomes and Updates in Developing a Second Edition Clinical Evidence Base for Play Therapy. International Journal of Play and Creative Arts Therapies Research, 2(2), 98–134. Play Therapy UK, Uckfield.

Pracujesz z dziećmi i chcesz oprzeć swoją praktykę na modelu, który mierzy własne efekty? Poznaj szkolenia certyfikacyjne Play Therapy →